جمعه، ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
مقاله تخصصی معماری
تزئینات در معماری اسلامی شکوه و زیبایی معماری ایرانی به خصوص در دوره اسلامی به تزئینات ان بستگی دارد.این تزئینات در تمامی ادوار اسلامی رواج داشته و در هر دوره ای با امکانات ان روزگاران پیشرفت نموده است.بناهای با قیمانده از دوران اسلامی دارای تزئینات گوناگون است که معرف اهمیت این هنر در ادوار مختلف است.تزئینات معماری توسط ایرانیان تکامل هنری عمده ای یافته است و در بسیاری از کشورهای اسلامی توسط هنرمندان ایرانی بناهایی با تزئینات مختلف انجام گرفته است.
کاشیکاری
از کاشی بعناوین زیر بهره گرفته شده :
1- کاشی یکرنگ
2- کاشی معرق
3- کاشی هفت رنگ
4- کاشی طلائی
5- کاشی با تلفیق آجر
کاشی تکرنگ
از اغاز سده ی ششم هجری کاربرد نوعی کاشی ساده ی رنگی پیدا شد.در این شیوه قطعه های کاشی ابی رنگ در میان اجر کاری به طور پراکنده نشانده شده است.اولین نمونه ی ان در زیر گنبد مسجد جامع قزوین است.این قطعات بقدری کوچکند که دشوار به چشم می این محض این که دو نقش تزیینی چندانی ندارند.ولی به محض این که فرایند بهره گیری از انها اغاز شد به سرعت گسترش یافت.
گنبد کبود مراغه
کاشی زرین فام
در سده 5 هجری معماران ایرانی برای غنای رنگ در کار خود بهره بری از کاشی زرین فام را آغاز کردن. از دیگر انواع کاشی های دوره اسلامی که سابقه ساخت و استفاده از آن در تزئین معماری به قرون اولیه اسلامی باز می گردد نوع طلایی و زرین فام است به علت عدم انجام کاوشهای باستان شناسان در همه شهر های اسلامی تو سعه و کاربرد جغرافیایی کاشی زرین فام بدرستی آشکار نیست
کاشی معرق
کاشی معرق به سرعت جانشین کاشی زرین فام گردید این نوع شامل قطعاتی است که به شکلهای مختلف از کاشی یکرنگ بریده شده و بر مبنای یک طرح از پیش طراحی شده کنار هم قرار گرفته اند و دارای امتیاز های زیادی بود. کاشی معرق در دوران شاه طهماسب به اوج کیفیت خود رسید
زیبایى كاشیكارى این مسجد اعم از كاشیهاى معرق خود تنوعى است دلپذیر كاشى معرق ظریفترین نوع كاشى و متعلق به قرن هفدهم است. در حقیقت كاشى معرق نوع ظریفى از كاشى هفت رنگ قرن پانزدهم و شانزدهم است.
کاشی هفت رنگ
شیوه تهیه ی کاشی معرق کند و پرهزینه بوده و تراش آن نیز نیاز به مهارت بالا داشته است هزینه کاشی کاری با اسازه های عالی بنای معظمی چون مسجد گوهر شاد سرسام آور و زمان مورد نیاز نیز به همان اندازه زیاد بوده است از این رو جست و جو برای جایگزینی که دست کم انتقال دهنده همان سلسله نقشها و همان رنگ ها به شیوه ها ارزانتر و سریعتر باشد پیوسته مد نظر بوده است امکان تولید رنگ های مختلف با یکبار حرارت در کوره از طریق خشت کاشی های لعاب دار و ظرف های لعاب دارمنقوش پیش از این به اثبات رسیده بود و با آغاز سده 8 هجری انبوه خشت کاشی معماری ارزه شد. در این نمونه نقش ها با ترکیبی از لعاب سفید رنگ , قلع و آبی کبالت به نحو کاملاً مشخصی ظریفتر و با طراحی روانتر از کاشی معرق حاصل شده است فقط درخشش رنگ های آن کمتر است.
شنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۷:۲۶
